Jeszcze kilka lat temu jednym z najczęściej powtarzanych argumentów banków w sporach z frankowiczami było twierdzenie, że w przypadku unieważnienia umowy kredytu będą one dochodzić od kredytobiorców dodatkowego wynagrodzenia za korzystanie z kapitału.

W praktyce komunikat był prosty:
„nawet jeśli wygrasz sprawę, i tak będziesz musiał zapłacić bankowi”.

Dla wielu kredytobiorców była to realna bariera przed podjęciem decyzji o skierowaniu sprawy do sądu.

Przełom: stanowisko TSUE

Sytuacja uległa zasadniczej zmianie po wyroku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 15 czerwca 2023 r. (C-520/21).

Trybunał jednoznacznie wskazał, że:

• bank, który stosował w umowie niedozwolone postanowienia (klauzule abuzywne),
• nie może czerpać dodatkowych korzyści kosztem konsumenta,
• w szczególności poprzez dochodzenie wynagrodzenia za korzystanie z kapitału.

Orzeczenie to wpisuje się w utrwaloną linię ochrony konsumenta w prawie unijnym – przedsiębiorca nie może odnosić korzyści z własnego bezprawnego działania.

Jak wygląda praktyka w Polsce?

Po wyroku TSUE sądy powszechne w Polsce zaczęły w przeważającej mierze oddalać roszczenia banków o wynagrodzenie za korzystanie z kapitału.

Obecnie można zaobserwować wyraźne tendencje:

• pozwy banków w tym zakresie kończą się przegraną,
• część banków wycofuje wcześniej zgłoszone roszczenia,
• nowe powództwa pojawiają się sporadycznie.

Co istotne, argument ten traci również znaczenie w strategii procesowej banków – przestał być skutecznym narzędziem nacisku na kredytobiorców.

Co nadal przysługuje bankowi?

Warto jednak podkreślić, że wyrok TSUE nie oznacza całkowitego braku roszczeń po stronie banku.

W przypadku unieważnienia umowy kredytu:

• bank zachowuje prawo do żądania zwrotu wypłaconego kapitału,
• jest to element standardowego rozliczenia stron nieważnej umowy.

Nie jest to jednak dodatkowe wynagrodzenie, lecz konsekwencja wzajemnych rozliczeń.

Wnioski dla kredytobiorców

Na dzień 2026 r. ryzyko dochodzenia przez bank wynagrodzenia za korzystanie z kapitału należy ocenić jako marginalne.

Argument ten, który jeszcze niedawno skutecznie zniechęcał wielu kredytobiorców do dochodzenia swoich praw, w dużej mierze stracił znaczenie praktyczne.

Z perspektywy osoby rozważającej dochodzenie roszczeń przeciwko bankowi oznacza to jedno:
jedna z głównych obaw związanych z procesem sądowym przestała być realnym ryzykiem.